W dniach 7–8 sierpnia 2026 roku w Poniecu odbyła się siódma edycja „Operacja Poniec”. Wydarzenie, które na przestrzeni kolejnych lat stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedsięwzięć historyczno-rekonstrukcyjnych w regionie, po raz kolejny zgromadziło w Poniecu rekonstruktorów, pasjonatów historii, militariów, poszukiwań i historii lokalnej, a także licznych mieszkańców i gości z różnych części Polski. Głównym miejscem wydarzenia był Park Miejski w Poniecu, który na dwa dni został przekształcony w rozbudowane Miasteczko Rekonstrukcji Historycznej – przestrzeń łączącą edukację, żywą historię, rekonstrukcję, wystawy, pokazy i rodzinną rozrywkę. Organizatorami wydarzenia byli Gmina Poniec, Gminne Centrum Kultury w Poniecu, Grupa Pozytywnych Detektorystów oraz Grupa Echo.

„Operacja Poniec” jest wydarzeniem, które od pierwszej edycji konsekwentnie rozwija swoją formułę i z roku na rok przyciąga coraz większe zainteresowanie. Początkowo zlot miał przede wszystkim charakter spotkania grup rekonstrukcji historycznej i miłośników militariów, jednak kolejne edycje przyniosły systematyczne poszerzanie programu o widowiska historyczne, wystawy, prelekcje, warsztaty, atrakcje rodzinne, działania detektorystyczne, wydarzenia kulturalne oraz prezentacje historii lokalnej. Już wcześniejsze edycje pokazywały, że wydarzenie ma ponadregionalny charakter. Siódma edycja potwierdziła ten kierunek rozwoju, umacniając pozycję „Operacji Poniec” jako wydarzenia przyciągającego uczestników i odbiorców zainteresowanych historią, rekonstrukcją, militariami i dziedzictwem kulturowym z różnych części Polski.

Siódma edycja została zaplanowana jako wydarzenie dwudniowe, którego główna część odbywała się w Parku Miejskim, natomiast poszczególne pokazy i widowiska wykorzystywały również przestrzeń łąki za parkiem, staw miejski oraz przestrzeń miejską. Taki układ pozwolił na stworzenie spójnego, ale jednocześnie bardzo różnorodnego wydarzenia, w którym poszczególne elementy programu mogły być realizowane w odpowiednio przygotowanych przestrzeniach, bez wzajemnego zakłócania ich przebiegu. Istotnym elementem organizacyjnym była także przygotowana mapa oraz oznakowanie terenu, dzięki którym uczestnicy mogli sprawnie odnaleźć poszczególne strefy, obozowiska, dioramy, stanowiska edukacyjne i miejsca pokazów.

Pierwszy dzień wydarzenia, piątek 7 sierpnia, rozpoczął się od jednego z najbardziej charakterystycznych elementów „Operacji Poniec”, czyli Wielkiej Defilady Grup Rekonstrukcji Historycznej. O godzinie 19:00 uczestnicy zlotu w historycznych mundurach, strojach i wyposażeniu przeszli trasą z ponieckiego Rynku do Parku Miejskiego. Defilada miała nie tylko widowiskowy charakter, ale również stanowiła doskonałą formę promocji wydarzenia wśród mieszkańców. Przemarsz przez centrum miasta sprawił, że „Operacja Poniec 7” wyszła poza teren samego zlotu i stała się wydarzeniem widocznym w przestrzeni całego Ponieca. Tradycja organizowania parad i przemarszów jest zresztą obecna w „Operacji Poniec” od pierwszej edycji, kiedy uroczysta defilada również prowadziła uczestników do Parku Miejskiego.

Po zakończeniu defilady o godzinie 20:00 odbyło się spotkanie „Broń pod lupą”, podczas którego uczestnicy mogli spotkać się z ekspertem wojskowym oraz zobaczyć prezentację uzbrojenia historycznego i współczesnego. Był to kolejny element edukacyjny wydarzenia, pozwalający odbiorcom poznać historię uzbrojenia oraz jego rozwój na przestrzeni lat.

Piątkowy wieczór zakończyły o godzinie 21:30 „Nocne Poszukiwania” – widowiskowa inscenizacja z udziałem detektorystów, zrealizowana na łące za parkiem. Połączenie rekonstrukcji, eksploracji i nocnej oprawy stanowiło ścisłe powiązanie „Operacji Poniec” ze środowiskiem detektorystycznym i poszukiwawczym, które od lat jest ważną częścią ponieckich przedsięwzięć związanych z historią.

Sobota 8 sierpnia była głównym dniem otwartym dla mieszkańców, rodzin i turystów. O godzinie 13:00 nastąpiło oficjalne otwarcie „Operacji Poniec 2026” dla zwiedzających. Od tego momentu Park Miejski rozpoczął funkcjonowanie jako wielka przestrzeń historyczna, edukacyjna i rekreacyjna.

Jednym z elementów sobotniego programu była strefa edukacyjno-warsztatowa przygotowana przez Bibliotekę w Poniecu oraz Bibliotekę Publiczną Miasta i Gminy w Gostyniu. W ramach działań edukacyjnych przygotowano między innymi teatrzyk kamishibai „Legenda o Smoku Wawelskim”, warsztaty plastyczne, wykonywanie papierowych smoków, zakładek w kształcie miecza, zajęcia scrapbookingu, wykonywanie granatów z rolek, makiet czołgów, modeli TNT i samolotów z patyczków. Dzieci i młodzież mogły również skorzystać z gry komputerowej „World of Tanks” oraz wojskowej krzyżówki. Dzięki takiej formule historia została przedstawiona w sposób atrakcyjny dla najmłodszych – poprzez zabawę, twórczość, działanie i bezpośrednie uczestnictwo.

Ważnym punktem programu była również „Piaskownica archeologa”, w której najmłodsi mogli spróbować swoich sił w poszukiwaniach z wykorzystaniem detektora. Była to forma edukacji, która w przystępny sposób przybliżała dzieciom temat archeologii, poszukiwań i odkrywania śladów przeszłości. Obok niej funkcjonowała strzelnica ASG, dzięki czemu program obejmował również elementy aktywności ruchowej.

Sercem wydarzenia pozostawało jednak Miasteczko Rekonstrukcji Historycznej. W Parku Miejskim powstały obozowiska i dioramy przygotowane przez uczestniczące grupy rekonstrukcyjne. Ich ogromną wartością była dbałość o szczegóły – od umundurowania i wyposażenia, przez namioty i elementy scenografii, aż po prezentowane pojazdy i przedmioty codziennego użytku. Odwiedzający mogli swobodnie spacerować pomiędzy obozowiskami, oglądać eksponaty oraz przede wszystkim rozmawiać z rekonstruktorami.

W tegorocznej edycji szczególnie mocno wybrzmiał ponadczasowy charakter wydarzenia. Jak wynikało z zapowiedzi medialnych, prezentowane były formacje związane między innymi z obiema wojnami światowymi, konfliktami w Afganistanie i Iraku, a także Powstaniem Wielkopolskim. Dzięki temu „Operacja Poniec 7” nie ograniczała się do jednego okresu historycznego. Była podróżą przez różne epoki, konflikty i formacje wojskowe, pokazującą przemiany uzbrojenia, umundurowania, sposobów walki oraz codziennego życia żołnierzy.

Integralną częścią Miasteczka Rekonstrukcji Historycznej były również zabytkowe pojazdy wojskowe oraz wystawa artefaktów i militariów. Obecność historycznego sprzętu pozwalała odbiorcom na bezpośredni kontakt z materialnymi świadectwami przeszłości. Dla wielu odwiedzających była to możliwość zobaczenia z bliska wyposażenia, które na co dzień można spotkać przede wszystkim w muzeach lub prywatnych kolekcjach.

Program sobotniego dnia obejmował także liczne pokazy i prezentacje. O godzinie 13:30 odbyła się prezentacja „Siła Tradycji” poświęcona historii Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. O godzinie 14:00 grupa GRH Jesień zaprezentowała „Modę minionych epok”, pokazując historyczne stroje i ich charakterystyczne elementy. O godzinie 15:00 na łące za parkiem odbyła się widowiskowa „Szarża Ułanów”, będąca jednym z najbardziej efektownych pokazów tegorocznego zlotu.

Kolejnym elementem programu była prelekcja „Historia ukryta pod ziemią”, poświęcona największym odkryciom grup poszukiwawczych. Był to ważny element pokazujący, że działalność detektorystów może stanowić również źródło wiedzy o historii i dziedzictwie. Następnie na łące za parkiem odbył się pokaz Kadrylu Amazonek, a o godzinie 16:30 zaprezentowano „Kujawskie wesele sprzed lat”, czyli pokaz tradycyjnych strojów ślubnych. O godzinie 17:00 Towarzystwo Miłośników Ziemi Ponieckiej przedstawiło prezentację „Poniec na kartach historii”, dzięki której w programie ogólnopolskiego wydarzenia znalazło się szczególne miejsce dla historii lokalnej.

Kulminacją sobotniego programu było o godzinie 18:00 wielkie widowisko historyczne „Obrona Berlina 1945”. Szczególnie widowiskowym elementem inscenizacji był udział sprzętu pancernego – w tym czołgu Pantera oraz pojazdu Sd.Kfz. – które zostały wykorzystane bezpośrednio w przebiegu rekonstrukcji. Ich obecność, połączona z dynamiczną akcją oraz profesjonalnie przygotowanymi efektami pirotechnicznymi i pozoracją pola walki, stworzyła niezwykle realistyczną i widowiskową scenę działań wojennych. Za przygotowanie i realizację efektów pirotechnicznych odpowiadała firma „AS” s.c. PHU Anna Sobieraj, Artur Sobieraj, specjalizująca się w realizacji efektów pirotechnicznych i specjalnych. Kontrolowane eksplozje oraz pozoracja działań bojowych zostały połączone z ruchem pojazdów pancernych i działaniami rekonstruktorów, dzięki czemu finałowa inscenizacja nabrała wyjątkowego realizmu i stała się jednym z najbardziej efektownych punktów całej „Operacji Poniec 7”. Rekonstrukcja była jednocześnie formą edukacji historycznej, pozwalającą odbiorcom spojrzeć na wydarzenia wojenne z perspektywy ludzi, którzy uczestniczyli w nich bezpośrednio.

Po głównej inscenizacji program wydarzenia nadal trwał. O godzinie 19:00 zaprezentowano edukacyjny pokaz dotyczący umundurowania i wyposażenia. O godzinie 19:30 nad stawem miejskim odbyło się widowisko „Ogień nad wodą” przygotowane przez Grupę Echo. Wykorzystanie przestrzeni stawu było kolejnym przykładem kreatywnego zagospodarowania przestrzeni miejskiej na potrzeby wydarzenia.

O godzinie 20:30 odbyła się kulminacja „Operacji Poniec 2026”, podczas której wręczono nagrodę za Najlepszą Dioramę. Konkurs na najlepszą i najbardziej oryginalną dioramę jest ważnym elementem budowania jakości zlotu, ponieważ motywuje uczestniczące grupy do przygotowywania coraz bardziej dopracowanych i atrakcyjnych prezentacji. Tym samym dioramy stają się nie tylko miejscem ekspozycji, ale również formą rywalizacji artystycznej, historycznej i rekonstrukcyjnej. Tegoroczne zmagania wygrała grupa GRH Starpel.

Całość wydarzenia zakończyło o godzinie 21:30 „Kino pod gwiazdami” – plenerowy pokaz filmu „Przełęcz ocalonych”. Było to symboliczne zakończenie dwóch intensywnych dni, w których historia była obecna zarówno w formie rekonstrukcji, wystaw i pokazów, jak i podczas spotkań, rozmów, warsztatów i działań edukacyjnych.

Bardzo ważnym aspektem „Operacji Poniec 7” była współpraca wielu środowisk. Dzięki temu możliwe było połączenie różnych dziedzin historii i stworzenie programu, który odpowiadał zarówno oczekiwaniom pasjonatów, jak i rodzin z dziećmi.

„Operacja Poniec 7” miała również bardzo duże znaczenie promocyjne dla miasta i gminy. Wydarzenie było obecne w lokalnych i regionalnych mediach, a informacje o nim pojawiały się już na wiele miesięcy przed rozpoczęciem zlotu. W zapowiedziach podkreślano, że Poniec w czasie wydarzenia zamienia się w żywe muzeum historii, a do miasta przyjeżdżają pasjonaci z całej Polski.

Promocja wydarzenia miała więc wymiar nie tylko lokalny, ale również ponadregionalny. Informacje o zlocie trafiały do odbiorców zainteresowanych rekonstrukcją historyczną, militariami, historią, detektorystyką i turystyką kulturową. Dzięki temu Poniec był prezentowany jako miejscowość, w której odbywa się wydarzenie o wyraźnym charakterze ogólnopolskim.

Ważną rolę w promocji i realizacji wydarzenia odegrali również partnerzy oraz osoby wspierające organizację. Dzięki współpracy instytucji kultury, organizacji społecznych, grup rekonstrukcyjnych, środowisk detektorystycznych, przedsiębiorców, usługodawców, służb i wolontariuszy możliwe było przygotowanie wydarzenia o tak rozbudowanej formule. Wsparcie partnerów i sponsorów miało znaczenie zarówno dla przygotowania zaplecza technicznego, organizacyjnego i promocyjnego, jak i dla zapewnienia uczestnikom oraz publiczności atrakcyjnej i bezpiecznej przestrzeni. Ich zaangażowanie pozwoliło również na dalsze rozwijanie wydarzenia i podnoszenie jego poziomu organizacyjnego.

Warto podkreślić, że „Operacja Poniec 7” nie była wydarzeniem skierowanym wyłącznie do pasjonatów historii. Jej program został skonstruowany w taki sposób, aby każdy odwiedzający mógł znaleźć coś dla siebie. Rekonstrukcje historyczne, dioramy, pojazdy wojskowe, wystawy militariów, prelekcje, pokazy, warsztaty, atrakcje dla dzieci, działania detektorystyczne oraz widowiska plenerowe stworzyły szeroką ofertę skierowaną do różnych grup odbiorców.

Realizacja „Operacji Poniec 7” przyniosła szereg pozytywnych rezultatów. Wydarzenie przyczyniło się do popularyzacji historii, edukacji dzieci i młodzieży, promocji historii lokalnej, integracji mieszkańców i środowisk rekonstrukcyjnych, a także promocji Gminy Poniec poza jej granicami. Stworzyło również możliwość aktywnego uczestnictwa w kulturze, rozwoju zainteresowań i poznawania historii w sposób bezpośredni i atrakcyjny.

Szczególne podziękowania należą się wszystkim grupom rekonstrukcji historycznej, które przyjechały do Ponieca, wszystkim detektorystom i pasjonatom poszukiwań, którzy podzielili się swoją wiedzą i doświadczeniem, a także partnerom merytorycznym, instytucjom kultury, organizacjom społecznym i osobom zaangażowanym w przygotowanie programu.

Podziękowania kierowane są również do wszystkich sponsorów i partnerów finansowych oraz rzeczowych wydarzenia. Ich wsparcie pozwoliło na realizację poszczególnych elementów programu, przygotowanie zaplecza oraz stworzenie atrakcyjnej i bezpiecznej przestrzeni dla uczestników. Dzięki ich zaangażowaniu możliwe było dalsze rozwijanie wydarzenia i podnoszenie jego poziomu organizacyjnego.

Podsumowując, „Operacja Poniec 7” była wydarzeniem, które w pełni wykorzystało potencjał Ponieca jako miejsca spotkania historii, kultury i społecznej aktywności. Przez dwa dni Park Miejski, łąka za parkiem, staw miejski oraz przestrzeń centrum miasta stały się sceną żywej historii. Rekonstruktorzy, detektoryści, pasjonaci, mieszkańcy i goście wspólnie stworzyli wydarzenie, które łączyło edukację z widowiskiem, tradycję ze współczesną formą przekazu oraz historię ogólnopolską z historią lokalną.

„Operacja Poniec 7” po raz kolejny udowodniła, że historia może być atrakcyjna, angażująca i dostępna dla każdego. Dzięki połączeniu rekonstrukcji, edukacji, wystaw, warsztatów, pokazów, inscenizacji, działań detektorystycznych oraz rodzinnej rozrywki udało się stworzyć wydarzenie o wyjątkowym charakterze, które przyciągnęło uwagę mieszkańców i gości oraz wzmocniło rozpoznawalność Ponieca jako miejsca ważnego dla miłośników historii i rekonstrukcji.

Siódma edycja „Operacji Poniec” stanowi kolejny ważny etap w rozwoju tego przedsięwzięcia i potwierdza jego znaczenie dla życia kulturalnego i promocyjnego Gminy Poniec. Wydarzenie pokazuje, że dzięki współpracy samorządu, instytucji kultury, organizacji społecznych, grup rekonstrukcyjnych, detektorystów, partnerów i sponsorów można stworzyć przedsięwzięcie, które wykracza daleko poza granice lokalnej imprezy.

„Operacja Poniec 7” po raz kolejny pokazała, że historii nie trzeba sobie tylko wyobrażać. Historię można zobaczyć, usłyszeć, poznać i przeżyć – właśnie tutaj, w Poniecu.

Galeria zdjęć: